SEA | Tarcza – jaki biznes?
1696
post-template-default,single,single-post,postid-1696,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,vertical_menu_enabled,side_area_uncovered_from_content,qode-theme-ver-9.2,wpb-js-composer js-comp-ver-4.11.2.1,vc_responsive,mob-menu-slideout-over
 

Tarcza – jaki biznes?

Tarcza – jaki biznes?


 Powodem, dla którego Business Centre Club zorganizował konferencję  dotyczącą amerykańskiej Tarczy antyrakietowej w Polsce, była obawa. Wywołał ją gen. Bałujewskij, który publicznie stwierdził, że odpowiedzią na Tarczę będą rosyjskie rakiety wycelowane w nasz kraj z obwodu kaliningradzkiego. Groźby szefa sztabu armii rosyjskiej uzmysłowiły, że decyzja dotycząca Tarczy to nie tylko problem premiera i prezydenta RP, ale życia każdego z nas. Postawiły także pytania o naszą zdolność do obrony i cenę, którą trzeba za nią zapłacić.

 Powodem, dla którego Business Centre Club zorganizował konferencję  dotyczącą amerykańskiej Tarczy antyrakietowej w Polsce, była obawa. Wywołał ją gen. Bałujewskij, który publicznie stwierdził, że odpowiedzią na Tarczę będą rosyjskie rakiety wycelowane w nasz kraj z obwodu kaliningradzkiego. Groźby szefa sztabu armii rosyjskiej uzmysłowiły, że decyzja dotycząca Tarczy to nie tylko problem premiera i prezydenta RP, ale życia każdego z nas. Postawiły także pytania o naszą zdolność do obrony i cenę, którą trzeba za nią zapłacić.

De Gaulle mawiał, że między państwami nie ma przyjaźni. Są tylko interesy. Biznes. Ostateczna decyzja Polski w sprawie Tarczy musi więc uwzględnić rachunek kosztów, rachunek strat i bilans. 
 
 
KOSZTY
 
Zapowiedział je już gen. Bałujewskij. Dodatkowo Rosja może rozszerzać embargo na całą wymianę gospodarczą z Polską. Rzucać kłody pod import gazu i ropy. Z pewnością będzie tracić na tym Polska. 
 
Osłabieniu może również ulec pozycja naszego kraju w Unii Europejskiej i Sojuszu Północnoatlantyckim. Społeczeństwa Europy Zachodniej, zwłaszcza Niemcy, są przeciwne budowaniu Tarczy. Polska może być więc postrzegana jako ślepe narzędzie wzmacniania przewagi USA na świecie kosztem Europy; jako poplecznik hegemona, który nakręca wyścig zbrojeń (w roku 2002 Stany Zjednoczone wystąpiły z międzynarodowego układu o obronie antyrakietowej) wykorzystując fałszywą tezę, że tzw. państwa bandyckie z Bliskiego Wschodu są w stanie zagrozić swoimi rakietami terytorium amerykańskiemu (jak twierdzą  eksperci – nie są). Polska zatem może być omijana przy najważniejszych inicjatywach gospodarczych i politycznych państw zrzeszonych w Unii oraz przy inicjatywach militarnych NATO. Nieufność państw Unii odbije się negatywnie na wynikach gospodarczych, obniżając dochody i poziom życia Polaków. 
Możemy także ośmieszyć się, gdy następca prezydenta G.W. Busha, prawdopodobnie Demokrata (czyt. „gołąb”) odstąpi od budowy Tarczy. Tak, jak  Waszyngton zarzucił program „gwiezdnych wojen”” Ronalda Regana.
 
Tarcza wyeksponuje Polskę jako cel przeciwników USA. W nas uderzą ich rakiety i bomby. I jeżeli nawet nie będzie kataklizmu nuklearnego, to odłamki spadną na polskie wsie i miasta, zabijając Polaków. Nawet nie na własne życzenie, bo decyzja o uruchomieniu rakiet Tarczy, biorąc pod uwagę dotychczasową praktykę administracji waszyngtońskiej, będzie podejmowana bez udziału polskich dowódców. Tak jak wszystko, co wydarzy się na terenie bazy amerykańskiej, wyłączonej spod jurysdykcji polskiej.
 
Korzyści finansowe dla Polski z tytułu obsługi i zamontowania Tarczy (prace budowlane, konserwacja sprzętu, wyżywienie żołnierzy, zmniejszenie bezrobocia w regionie) będą niewielkie. Zarobią przede wszystkim firmy amerykańskie, związane z przemysłem zbrojeniowym. To one są gorącym orędownikiem rozbudowy systemu Tarczy na świecie, licząc na miliardowe kontrakty i lobbując w tym celu na Kapitolu. Zaangażowanie polskich firm w tym „biznesie” jest tak samo realne, jak zmarginalizowany udział polskich firm w „odbudowie” Iraku. 
Tarcza ma wady techniczne, o czym donosił „The Washington Post” i „The New York Times”. Zatem układ polsko – amerykański w sprawie Tarczy może przypominać „wejście” Polski w samoloty F-16, nie najnowszej przecież generacji, które mają usterki i kłopoty z lataniem. Nie jest to obojętne dla polskiej zdolności do szybkiej obrony przed agresorem. 
 
ZYSKI
 
Tarczą ściślej wiążemy się z najsilniejszym państwem świata, które technologicznie wyprzedza Europę o 22 lata. I to w sytuacji, kiedy próba dogonienia USA przez Europę, nakreślona przez tzw. Strategię Lizbońską, praktycznie nie spełnia oczekiwań. Wzrośnie więc znaczenie Polski na arenie światowej.
 
Tarcza może stać się silnym impulsem do budowy antyrakietowego i przeciwlotniczego systemu obrony Polski – bez lub wspólnie z Sojuszem. Dzisiaj ma on wymiar szczątkowy. Jesteśmy odsłonięci tym bardziej, że na terenie Polski nie stacjonują wojska NATO. Taką decyzję podjął kiedyś Sojusz, by nie zadrażniać stosunków z Rosją. Jak twierdzą eksperci, procedury szybkiego reagowania NATO (zgodnie z art. V Traktatu) nie gwarantują powstrzymania agresora przed wejściem do  Polski. Próby zbudowania wiarygodnej i efektywnej polityki obronnej Unii Europejskiej także nie przynoszą oczekiwanych rezultatów (Francja jest praktycznie poza NATO). Głębsza współpraca w takiej sytuacji z USA podniesie bezpieczeństwo naszego kraju. Może też skłonić Unię do przyspieszenia prac nad wspólną obroną i uaktualnienia przez Sojusz  tzw. planów ewentualnościowych, uruchamianych w przypadku zagrożenia konfliktem zbrojnym. 
 
Projekt budowy Tarczy w Polsce, o czym Moskwa była informowana  przez administrację polską i amerykańską, ma niewiele wspólnego z perspektywą dalszego pogarszania się naszych relacji z Rosją. Rosjanie wiedzą, że Tarcza nie osłabia ich potencjału, bo jej rakiety nie mają możliwości zestrzelenia rakiet rosyjskich lecących na USA. Embargo na mięso zostało wprowadzone już dawno, Rosja instaluje rakiety S-300 na Białorusi tuż przy polskiej granicy, sprzedaje broń państwom wrogo nastawionym nie tylko do USA ale i państw Europy. Tarcza może być paradoksalnie elementem skłaniającym Rosję do refleksji i wyhamowania tych jej polityk, które opierają się o zaangażowanie militarne. 
Prawdą jest, że rakiety „państw bandyckich” nie są w stanie dosięgnąć zarówno Stanów jak i Polski. Dzisiaj. Ale jutro, biorąc pod uwagę postęp i globalną wymianę możliwości technologicznych – mogą. Tarcza będzie więc dla Polski realną możliwością unicestwienia tej groźby.
 
BILANS
 
W najprostszym ujęciu: odrzucenie bądź przyjęcie przez Polskę oferty budowy Tarczy nie będzie miało żadnego znaczenia dla globalnej polityki USA, w tym wyścigu zbrojeń. Również dla Rosji. O polityce międzynarodowej tych państw decyduje mozaika interesów i wektor sił na ogólnoświatowej scenie. Nie jest on wyznaczony przez Polskę, choć chcielibyśmy w to wierzyć.
 
Motyw Tarczy w naszym kraju będzie wykorzystywany przez Rosję jako kolejny punkt zaczepienia do wygłaszania pretensji, lecz w gruncie rzeczy Tarcza nie będzie miała żadnego znaczenia w nastawieniu Moskwy do Warszawy. O tym decydować będą takie sprawy jak np. problem Ukrainy. 
Dlatego Tarczę powinniśmy rozpatrywać wyłącznie w jednej kategorii – polskiego interesu tj. zwiększenia naszego bezpieczeństwa. 
 
Jeżeli Tarcza w Polsce, której rakiety nie mają żadnej zdolności obrony polskiego terytorium, zostanie „obudowana” amerykańską zgodą na wyposażenie polskiego systemu obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej np. w rakiety typu „Patriot”, w ściślejszą i partnerską współpracę wywiadów etc., to Polska powinna dziś odpowiedzieć Stanom pozytywnie. 
 
Jeżeli takiej propozycji nie otrzymamy – powinniśmy ofertę amerykańską odrzucić. Równolegle, niezależnie od decyzji, musimy rozpocząć intensywną dyplomację i  rozmowy z NATO i Unią Europejską. Zdecydowanie „odmrozić” problem bezpieczeństwa i solidarności w Europie. NATO musi nam odpowiedzieć, jak możemy dołączyć do budowy ALTBM – systemu obrony przed rakietami o krótkim i średnim zasięgu. Powinniśmy wspólnie rozpatrzyć możliwości stacjonowania wojsk Sojuszu na naszym obszarze. Ale także propozycje rosyjskie, zmierzające do współpracy z NATO przy tworzeniu wspólnego systemu antyrakietowego. Unia Europejska musi podjąć dyskusję o pryncypiach wewnątrzunijnej solidarności. Przymykanie przez dłuższy czas oczu na embargo polskiego mięsa do Rosji czy pakt niemiecko – rosyjski dotyczący rurociągu bałtyckiego, to zagadnienia związane z bezpieczeństwem Europy i Polski nie mniejszej rangi niż rakiety. 
 
Marek Goliszewski
Prezes BCC
Wiceprzewodniczący Trójstronnej Komisji
Przewodniczący Zespołu ds. rozwoju dialogu społecznego w Polsce
 

 Artykuł został opublikowany w "Tygodniku Powszechnym" w roku 2007

SEA